तलाठी कार्यालय नोंदवह्या महाराष्ट्र जमीन महसूल कायदा वृत्त विशेष सरकारी कामे

गाव नमुना ९ (दैनिक व जमापुस्तक) विषयीची संपूर्ण माहिती!

January 16, 2026 MSDhulap Team 4 min read

ग्रामीण महसूल प्रशासनात गाव नमुना ९ (Gav Namuna 9) हा अत्यंत महत्त्वाचा दस्तऐवज आहे. गाव पातळीवर होणाऱ्या दैनंदिन रक्कम जमा, पावत्या, खर्च आणि शिल्लक यांची अधिकृत नोंद ठेवण्यासाठी गाव नमुना ९ (Gav Namuna 9) वापरला जातो. प्रत्येक तलाठी, ग्रामसेवक व महसूल यंत्रणेशी संबंधित व्यक्तीला गाव नमुना ९ योग्य पद्धतीने समजणे आणि वापरणे आवश्यक आहे.

या लेखात आपण गाव नमुना ९ (Gav Namuna 9) म्हणजे काय, त्याचे नियम, पावती देण्याची पद्धत, चुका टाळण्यासाठी सूचना, डिजिटल काळातील महत्त्व सविस्तरपणे पाहणार आहोत.

Table of Contents

गाव नमुना ९ – Gav Namuna 9:

गाव नमुना ९ (Gav Namuna 9) याला दैनंदिन जमा पुस्तक असेही म्हटले जाते. गावात शासनाकडून वसूल होणारी रक्कम – जसे की जमीन महसूल, स्थानिक उपकर, दंड, फी इत्यादी – यांची रोजची नोंद या नोंदवहीत केली जाते. थोडक्यात सांगायचे तर, गाव नमुना ९ (Gav Namuna 9) = गावातील रोजच्या आर्थिक व्यवहारांची अधिकृत वही.

गाव नमुना ९ का महत्त्वाचा आहे?

गाव नमुना ९ (Gav Namuna 9) चे महत्त्व खालील कारणांमुळे वाढते:

आर्थिक पारदर्शकता राखली जाते
शासनाच्या पैशाचा हिशोब व्यवस्थित राहतो
लेखापरीक्षण (Audit) वेळी पुरावा म्हणून वापर
गैरव्यवहार टाळण्यासाठी कायदेशीर संरक्षण
तलाठी व संबंधित कर्मचाऱ्यांची जबाबदारी निश्चित होते

गाव नमुना ९ वापरण्याचे अधिकृत नियम – Gav Namuna 9:

अधिकृत मार्गदर्शक सूचनांनुसार गाव नमुना ९ (Gav Namuna 9) संदर्भात खालील नियम अत्यंत महत्त्वाचे आहेत.

१) अधिकृत शिक्का अनिवार्य: गाव नमुना नऊच्या प्रत्येक पावतीवर तहसिलदार कार्यालयाचा गोल शिक्का असणे आवश्यक आहे.

२) प्रत्येक व्यवहारासाठी स्वतंत्र पावती: खातेदाराने वेगवेगळ्या खात्यात केलेल्या प्रदानासाठी वेगवेगळ्या, स्वतंत्र पावत्या द्याव्या.

३) एकाच खात्यात अनेक व्यक्ती – वेगवेगळ्या पावत्या: एकाच खात्यावर, एकापेक्षा जास्त व्यक्ती जेव्हा रक्कम प्रदान करतात तेव्हा त्यांना वेगवेगळ्या, स्वतंत्र पावत्या द्याव्या.

४) पैसे देणाऱ्याची सही: पावती देताना, पावतीच्या स्थळप्रतीवर मागच्या बाजूला, पावती दिल्याचे प्रतीक म्हणून, पैसे देणाऱ्याची सही घ्यावी.

५) दिवसअखेरी शिल्लक नोंद: दिवसाच्या अखेरीस, त्या दिवसात दिलेल्या शेवटच्या स्थळप्रतीच्या मागच्या बाजूला जमीन महसूल, स्थानिक उपकर यांची हातात असलेली शिल्लक रक्कम वेगवेगळी लिहून ठेवावी.

६) पावती क्रमांक न तोडता वापरणे: पावती पुस्तकावरील प्रत्येक पावतीवर क्रमांक असतो, त्यामुळे पुस्तकातील प्रत्येक पावतीचा वापर करावा. चुकून एखादी पावती खराब झाली तर अशी पावती वेगळी न करता, स्थळप्रतीलाच टाचून ठेवावी.

७) धनादेश व्यवहार: टपालाद्वारे आलेल्या धनादेशाबाबत, तो धनादेश खात्यात जमा झाल्यावर, त्याची पावती बनवून संबंधितास टपालाने पाठवावी.

८) धनादेश कोणाच्या नावाने?: धनादेशाद्वारे प्रदान करणाऱ्या खातेदारास, धनादेश तहसिलदार यांच्या नावाने देण्यास सांगावा. जरूरतर धनादेशाच्या स्थळप्रतीवर किंवा छायांकित प्रतीवर तात्पुरती पोहोच द्यावी. धनादेश खात्यात जमा झाल्यावर, त्याची पावती बनवून संबंधितास द्यावी.

गाव नमुना ९ कोण ठेवतो?

सामान्यतः तलाठी / महसूल सेवक गाव नमुना ९ (Gav Namuna 9) ठेवतो. काही ठिकाणी महसूल मंडळ अधिकारी किंवा अधिकृत कर्मचारी याची तपासणी करतात.

गाव नमुना ९ मधील मुख्य नोंदी

गाव नमुना ९ (Gav Namuna 9) मध्ये खालील माहिती नोंदवली जाते:

पावती क्रमांक
रक्कम भरणाऱ्याचे नाव
खाते / महसूल प्रकार
जमा रक्कम
दिनांक
शिल्लक रक्कम
सही / नोंद

गाव नमुना ९ मधील सामान्य चुका

गाव नमुना ९ (Gav Namuna 9) भरताना खालील चुका टाळणे आवश्यक आहे:

एकाच पावतीत अनेक व्यवहार दाखवणे
सही न घेणे
शिल्लक न लिहिणे
पावती क्रमांक तोडणे
उशिरा नोंदी करणे

आज अनेक ठिकाणी ई-महसूल, ऑनलाइन पावत्या, संगणकीकृत नोंदी येत असल्या तरी गाव नमुना ९ (Gav Namuna 9) चे महत्त्व अजूनही कायम आहे. लेखापरीक्षण, चौकशी किंवा कायदेशीर बाबींमध्ये गाव नमुना ९ (Gav Namuna 9) ही मूळ नोंदवही मानली जाते.

या लेखात, आम्ही गाव नमुना ९ – Gav Namuna 9 (दैनिक व जमापुस्तक) विषयीची संपूर्ण माहिती दिली आहे. मला आशा आहे की तुम्हाला हा लेख आवडला असेल. तुम्हाला हा लेख आवडला तर नक्की शेअर करा. तुम्हाला या लेखाबद्दल काही प्रश्न असल्यास, कृपया टिप्पणी द्या.

खालील लेख देखील वाचा !